zondag 12 maart 2017

Turks worstelen met de democratie

Uitgerekend bij het standbeeld De verwoeste stad van Osip Zadkine, op het Plein 1940, liggen vanochtend losse straatstenen als stille getuigen van een nacht vol vernielingen en ongeregeldheden. Twaalf arrestaties en zeven gewonden, waaronder een agent. Watskebeurt?

Wel, dat ligt zo. De Turkse president Erdogan wil met een wijziging van de Turkse grondwet zijn presidentiële macht uitbreiden. Niet alleen wil meneer Erdogan daarmee meer greep op de Turkse rechterlijke macht (dág scheiding der machten) én de mogelijkheid per decreet te regeren, ook zou het betekenen dat hij tot 2029 president mag blijven. Omdat het wetsvoorstel ook voorziet in de afschaffing van de premiersfunctie krijgt een president daarmee álle uitvoerende macht. Hij zal zelfs het hele parlement mogen ontbinden wanneer hem de goesting daartoe overvalt.

Het Turkse parlement is reeds akkoord gegaan en op 16 april mag het Turkse volk zich daarover uitspreken tijdens een referendum. Dat betekent dat er campagne gevoerd moet worden!

Per decreet 

Dat reageren per decreet is een reden tot zorg. Meneer Erdogan heeft na de mislukte coup van vorig jaar de noodtoestand uitgeroepen en mag sindsdien al per decreet regeren, dus we weten al waartoe zulks leiden kan. Na het uitroepen van de noodtoestand is het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens voor onbepaalde tijd opgeschort. Diverse mensenrechten (zoals die op een eerlijk proces en die op vrijheid en veiligheid en respect voor privé- en familieleven) zijn buiten werking gesteld. Verdachten mogen tot dertig dagen zonder officiële aanklacht vastgehouden worden.

Hij schorste of ontsloeg al 120.000 ambtenaren. Voorts liet hij duizend privéscholen sluiten, net als 165 televisiestations, persdiensten, kranten, tijdschriften, radiozenders en uitgeverijen. Hij liet 40.000 mensen arresteren, onder wie ruim 140 journalisten en parlementariërs van de (pro-Koerdische) partij HDP.

Vorig jaar schreef ik daar al wat over in Turks worstelen met de vrijheid van meningsuiting en ik ben de aanhouding van de Nederlandse journaliste Frederike Geerdink nog niet vergeten, laat staan die van Ebru Umar. Die aanhoudingen vonden allebei 'toevallig' plaats tijdens afzonderlijke bezoekjes van onze minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders aan Turkije. Machtsvertoon heet dat.

Turkse stemgerechtigden weten dus wat hen te wachten staat. Als ik dat zo lees lijkt het me bepaald onverstandig daar 'ja' tegen te zeggen, maar onverstandig of niet, dat staat de kiezer vrij. Ook dat is democratie.

Campagne in het buitenland

De Turkse kieswet verbiedt politici al sinds 2008 campagne te voeren buiten de Turkse landsgrenzen. Artikel 94/A van de Turkse kieswet: “In het buitenland en in buitenlandse missies mogen geen campagneactiviteiten bedreven worden.”

Desondanks kondigde meneer Erdogans partij (AK) meteen grootschalige campagnebijeenkomsten aan in Europa. De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlüt Cavusoglu reisde af naar Duitsland, waar hij op 7 maart een campagnebijeenkomst hield in Hamburg. De Duitse regering wilde die bijeenkomst verbieden en werd derhalve door meneer Erdogan beticht van “nazipraktijken”. Dat is nogal wat en die uitspraak karakteriseert zowel de snel aangebrande natuur van meneer Erdogan als zijn politieke strategie van het gestrekte been.

Rotterdam

Goed. De volgende halte in de campagne van meneer Cavusoglu was Rotterdam, maar daar werd de bijeenkomst afgelast. In plaats daarvan moest er afgelopen zaterdag een bezoek gebracht worden aan het Turkse consulaat, ook in Rotterdam. De Nederlandse regering riep meneer Cavusoglu op niet naar Nederland te komen, want men voorzag problemen met de openbare orde en veiligheid. Zo'n bezoek was prima, maar dan wel graag kleinschalig en besloten. Dat was alles aan dovemansoren, de goede man stapte toch op het vliegtuig.

Het kabinet Rutte trok prompt (en on-Nederlands ondiplomatiek) de landingsrechten van ’s mans vliegtuig in. Meneer Erdogan ontstak alweer in woede en noemde Nederland een “nazi-overblijfsel” en “fascistisch”.

Ongewenst vreemdeling

De Turkse minister van Familiezaken, Fatma Betül Sayan Kaya, wilde op haar beurt acte de présence geven in Ermelo en Wehl. De eigenaars van daarvoor gehuurde uitspanningen zegden echter af. Ook haar leek het Turkse consulaat in Rotterdam een leuk alternatief. Maar die Hollanders doen zo vervelend!

Niet getreurd, mevrouw stapte gisteren in Duitsland met een heel gevolg van (al dan niet bewapende) beveiligers en medewerkers in een colonne auto’s en zette koers naar Rotterdam. Er vertrok kennelijk een tweede colonne auto's, die de Nederlandse autoriteiten moest misleiden.

Eenmaal in Rotterdam werd de colonne staande gehouden en dat mondde uit in een volkomen surreële situatie, waarbij de minister urenlang weigerde uit haar gepantserde auto te komen.  Ze wilde de toegestroomde menigte, zo’n duizend man sterk, toespreken en ze wilde naar ‘haar consulaat’. Tot mevrouws ongenoegen mocht ze allebei niet: “Nederland schendt alle internationale wetten, conventies en rechten van de mens door mij niet binnen te laten gaan in het Turkse consulaat in Rotterdam.”

Enkele van de wagens uit de colonne werden weggesleept. Mevrouw Kaya werd tot ongewenst vreemdeling verklaard, afgevoerd en midden in de nacht terug geëscorteerd naar Duitsland. Toen kwam het dus tot rellen.  De ME, de politie te paard en een heus waterkanon moesten eraan te pas komen om de Westblaak en Plein 1940 schoon te vegen.

Vanochtend beloofde de Turkse premier Binali Yildirim "serieuze tegenmaatregelen tegen Nederland" en volgens hem is de diplomatieke onschendbaarheid van mevrouw Kaya aangetast. Dat laatste lijkt me onzin, overigens.


Diplomatieke onschendbaarheid

Buitenlandse diplomaten die in Nederland hun land vertegenwoordigen zijn onschendbaar. Die diplomatieke onschendbaarheid betekent dat gastland Nederland ze niet kan vervolgen of aanhouden. Deze bescherming geldt ambassadeurs, consuls, staatshoofden, regeringsleiders, ministers van Buitenlandse Zaken en permanente vertegenwoordigers bij internationale organisaties.

Diplomatieke onschendbaarheid is iets dat actief door het gastland erkend moet worden, alleen het dragen van een diplomatiek paspoort is dus niet genoeg. Doorgaans verstrekt het gastland een bijzonder identiteitsbewijs aan de betrokken diplomaat, waaruit de verleende onschendbaarheid blijkt.

Een Turkse minister van Familiezaken die onder valse voorwendselen én tegen de geldende wetgeving van Turkije én tegen de uitdrukkelijke wensen van gastland Nederland in afreist om campagne te voeren geniet in beginsel die diplomatieke onschendbaarheid dus niet.

Vrijheid en democratie

Toch, hè? Die Turkse ministers beroepen zich in Nederland op mensenrechten, die Turkije in eigen land zelf met voeten treedt. Een uitgelezen kans om te laten zien hoe het wél moet. 

Wees vrij je mening te uiten, ook als we die abject vinden. Onze democratie kan dat makkelijk hebben, daar hebben wij het volste vertrouwen in. Vooruit, hier heb je een mooie rode loper en voor de aardigheid richten we daar direct naast het grootste persvak ooit in. Natuurlijk mag je komen vertellen over hoe je graag zou willen dat je electoraat 'ja' zegt tegen je abjecte plannen je democratie uit te hollen, de vrijheden van je mensen op te schorten en de mensenrechten ongestraft met voeten te laten treden. Laten we je politieke tegenstrevers ook nog even aan het woord. Daarna zullen wij, in dezelfde vrijheid, daar wat van vinden. 

Of dat nu in een achteraf zaaltje is of in je eigen consulaat, leef je uit, met de pers erbij. Zodat iedereen weet wat je van plan bent. 

1 opmerking:

  1. Genoten van je stuk! Geeft aan dat je een duidelijk inzicht hebt in de huidige politieke situatie en je mening daarover durft te weergeven. Ga zo door.

    BeantwoordenVerwijderen